07136476172 - 09172030360 [email protected]

به طور کلی، خواب برگشتی به میزان افزایش خوابی که فرد در نتیجه کمبود خواب یا استرس در ساعات بیداری دریافت می کند، اشاره دارد. خواب در مراحل مختلفی سازماندهی می شود که می توان آن را به طور کلی به حرکات سریع چشم (REM) و حرکت غیر سریع چشم (NREM) طبقه بندی کرد. وقتی فردی خواب برگشتی را تجربه می کند، می تواند افزایش خواب REM، خواب NREM یا هر دو را تجربه کند.

خواب برگشتی REM معمولاً در پاسخ به محرومیت از خواب یا استرس رخ می دهد. بازگشت REM همچنین می تواند در پاسخ به سرکوب خواب REM  رخ دهد. فردی که بازگشت به حالت REM را تجربه می کند ممکن است بیش از حد غیرطبیعی بخوابد. یا به میزان طبیعی بخوابد، اما نسبت بیشتری از آن خواب را در مرحله REM بگذراند.

ما بررسی خواهیم کرد که خواب برگشتی REM چیست؟. چه چیزی باعث آن می شود، و اگر فکر می کنید در حال تجربه آن هستید، چه کاری باید انجام دهید.

خواب برگشتی (REM Rebound) چیست؟

ریباند REM ، خواب برگشتی REM یا اثر برگشتی REM نیز نامیده می‌شود. پدیده‌ای است که در آن فرد به طور موقت بیش از حد معمول خواب REM دریافت می‌کند. در طول بازگشت REM، زمان صرف شده در REM می‌تواند همراه با فرکانس و شدت مراحل خواب REM افزایش یابد.

اکثر مردم خواب REM را با رویاها مرتبط می دانند. اگرچه این تنها مرحله خواب نیست که در طی آن رویا می بینیم، اما خواب REM با حرکات سریع چشم و الگوهای فعالیت مغز مشخص می شود. که بسیار شبیه به الگوهایی است که در هنگام بیداری تجربه می کنیم. اکثر خواب‌های REM زمانی اتفاق می‌افتد که افراد برای مدتی خوابیده باشند. به این معنی که ممکن است برای افرادی که برنامه خوابشان مختل شده است، این خواب به‌ندرت اتفاق بیفتد.

بازگشت REM اغلب پس از استرس یا کمبود خواب اتفاق می‌افتد. و هم در انسان و هم در حیوانات اتفاق می‌افتد. این منحصر به یک فرهنگ نیست و به نظر می رسد برای مردم در سراسر جهان اتفاق می افتد.

چه چیزی باعث خواب برگشتی می شود؟

همانطور که کارشناسان هنوز به طور کامل نمی دانند خواب چگونه کار می کند، آنها نیز به طور کامل علل خواب برگشتی REM را درک نمی کنند. با این حال، محققان با مطالعه انسان ها و حیوانات، از موش تا فوک های خزدار، علل و عوامل بالقوه متعدد مرتبط با خواب برگشتی REM را شناسایی کرده اند. به طور خاص چندین هورمون احتمالاً نقش دارند:

  • هورمون آزاد کننده کورتیکوتروپین (CRH)
  • هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH)
  • کورتیکوسترون پلاسما
  • پپتید میانی شبه کورتیکوتروپین (CLIP)
  • پرولاکتین (PRL)
  • سروتونین (5-HT)

اگرچه مکانیسم های اساسی بازگشت REM به طور کامل شناخته نشده است. محققان چندین فاکتور زندگی را شناسایی کرده اند که به نظر می رسد باعث بازگشت REM می شوند. معمولاً به نظر می رسد که بازگشت REM در پاسخ به محرومیت از خواب، استرس و خواب سرکوب شده REM رخ می دهد .

محرومیت از خواب

کمبود خواب یکی از دلایل اصلی خواب برگشتی REM است. کم خوابی زمانی رخ می دهد که فرد به مدت هفت تا نه ساعت توصیه شده در هر شب نخوابد. شیوع کم خوابی در دهه گذشته افزایش یافته است. به طوری که حدود یک سوم آمریکایی ها به طور متوسط ​​خواب کافی ندارند.

کم خوابی می تواند بر خلق و خوی تأثیر منفی بگذارد. و خطر ابتلا به مشکلات سلامتی را افزایش دهد. افراد ممکن است به دلایل متعددی دچار کمبود خواب شوند.

تحقیقات نشان می‌دهد که دوره‌های طولانی‌تر محرومیت از خواب ممکن است برای شروع بازگشت REM ضروری باشد. در یک مطالعه، افرادی که از سه تا شش ساعت خواب محروم بودند، تنها بازگشت NREM را تجربه کردند. تجربه 12 تا 24 ساعت محرومیت از خواب باعث افزایش خواب REM و NREM شد. در حالی که بیش از 96 ساعت محرومیت از خواب منجر به خواب برگشتی REM قابل توجهی شد.

استرس قابل توجه

تجربه یک پاسخ استرس می تواند خواب برگشتی REM را تحریک کند. محققان این نظریه را مطرح می کنند که مرحله REM خواب به افراد کمک می کند تا احساسات خود را تنظیم کرده و تجربیات منفی را که در طول روز با آنها مواجه می شوند، اصلاح کنند. در نتیجه، تجربه افزایش خواب REM پس از استرس‌های روزانه ممکن است یک پاسخ انطباقی باشد. به دست آوردن خواب REM بیشتر پس از یک رویداد آسیب زا ممکن است شانس ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را کاهش دهد.

مقدار زمانی که در یک پاسخ استرس سپری می شود، به میزان بازگشت مجدد REM بعداً مرتبط است. مطالعات روی حیوانات نشان می دهد که بازگشت REM را می توان تنها پس از 30 دقیقه قرار گرفتن در معرض یک عامل استرس زا مشاهده کرد. درصد خواب سپری شده در ریباند REM با افزایش زمان پاسخ به استرس افزایش می یابد. و در پاسخ استرس دو ساعته به اوج خود می رسد. فراتر از آن، پاسخ REM به سرعت کاهش می یابد. این الگو ممکن است توضیح دهد که چرا استرس باعث می شود افراد تا یک نقطه خاص به خواب بیشتری نیاز داشته باشند. اما اگر استرس زیادی را تجربه کنند دچار کمبود خواب می شوند.

ترک دارو

داروهایی که مرحله REM خواب را سرکوب می کنند، اغلب زمانی که فرد مصرف دارو را قطع می کند باعث خواب برگشتی REM می شوند. برخی از داروهای تجویزی و داروهای تفریحی برای سرکوب خواب REM و در نتیجه باعث بازگشت مجدد REM در صورت قطع مصرف شناخته شده اند.

داروهای روانگردان مانند داروهای ضد افسردگی و برخی از داروهای ضد روان پریشی برای سرکوب خواب REM شناخته شده اند. قطع این داروها ممکن است مستلزم یک دوره ترک باشد که در طی آن فرد ممکن است ریباند REM را تجربه کند. در این دوره، فردی که از داروهای ضد افسردگی کناره گیری می کند، ممکن است متوجه شود که رویاهای شدیدتری را تجربه می کند.

استفاده تفریحی از مواد مخدر و الکل نیز ممکن است به بازگشت REM کمک کند. برای مثال، مشخص شده است که کوکائین خواب REM را سرکوب می کند. به همین ترتیب، الکل خواب REM را سرکوب می‌کند. و می‌تواند بازگشت REM را تحریک کند. حشیش به طور کلی خواب را بهبود می بخشد.  اما به طور خاص مرحله خواب REM را سرکوب می کند. در نتیجه، مصرف کنندگان معمولی شاهدانه ممکن است با کناره گیری از مصرف شاهدانه، بازگشت REM را تجربه کنند. این دوره ترک ممکن است با رویاهای عجیب مشخص شود.

دسته خاصی از داروهای خواب ، مانند بنزودیازپین ها و باربیتورات ها، خواب REM را سرکوب می کنند. در نتیجه، این داروهای خواب می‌توانند پس از قطع مصرف، منجر به بازگشت REM شوند. از سوی دیگر، داروهای خواب غیر بنزودیازپین و داروهای کمکی خواب بدون نسخه ، برای سرکوب خواب REM یا تحریک مجدد REM شناخته شده نیستند.

استفاده از دستگاه های CPAP برای اولین بار

در افرادی که آپنه انسدادی خواب دارند، استفاده از دستگاه فشار مثبت مداوم راه هوایی (CPAP) برای اولین بار به نظر می‌رسد که باعث بازگشت REM می‌شود. این احتمالاً به دلیل این واقعیت است که افراد مبتلا به آپنه خواب معمولاً خواب مختل را تجربه می کنند، که زمانی که درمان با CPAP ساختار خواب بهتر را تسهیل می کند، معکوس می شود.

رفتن به خواب برگشتی(REM Rebound)  به چه معناست؟

بازگشت به حالت REM پاسخ طبیعی و طبیعی بدن انسان به محرومیت از خواب، عوامل استرس زا و سرکوب خواب REM است. علیرغم شباهت‌هایی که در نام دارد، بازگشت REM لزوماً به اختلال رفتار خواب REM مربوط نمی‌شود. اختلالی که در آن خواب‌آلودها رویاهای خود را عملی می‌کنند.

به طور کلی، تجربه بازگشت مجدد REM نشان دهنده این نیست که فرد دارای اختلال خواب زمینه ای است. گفته می شود، اپیزودهای بازگشت REM اغلب با محرومیت از خواب آغاز می شوند. از آنجایی که بسیاری از افراد مبتلا به اختلالات خواب محرومیت از خواب را تجربه می کنند، بازگشت REM تمایل دارد در افراد مبتلا به پاراسومنیا، نارکولپسی و آپنه انسدادی خواب رخ دهد.

چگونه بفهمیم که آیا  خواب برگشتی (Rebound REM) را تجربه کرده‌ایم یا نه؟

اگرچه رویاهای واضح یا کابوس ها ممکن است یک سرنخ باشد، اما دقیق ترین راه برای تشخیص اینکه آیا خواب برگشتی REM را تجربه می کنید یا خیر این است که امواج مغزی خود را هنگام خواب اندازه گیری یک نوار مغزی (EEG) اندازه گیری کنید. اندازه گیری EEG یکی از عناصر مطالعه خواب است که پلی سومنوگرافی نیز نامیده می شود.