صحبت کردن با خود، بخشی طبیعی از رشد انسان است که میتواند به افراد کمک کند تا تمرکز خود را حفظ کرده و مسائل را حلوفصل کنند؛ هرچند گاهی اوقات ممکن است نشانهای از مشکلات زمینهای سلامتی باشد.
کودک اغلب تقریباً همزمان با یادگیریِ تکلم، با خودش حرف میزنه. این بخشی طبیعی از روند رشد است؛ روشی برای پردازش افکار به صورت بلند (آشکار). حتی در بزرگسالی نیز صحبت کردن با خود امری غیرعادی نیست. این کار میتواند به افراد کمک کند تا متمرکز بمانند، مشکلات را بررسی و حل کنند، یا در موقعیتهای استرسزا به خود آرامش دهند. اما در شرایط خاصی، مانند ابتلا به اسکیزوفرنی، این رفتار ممکن است نشانهای از مسئلهای جدیتر باشد.
صحبت کردن با خود، که به آن «گفتگوی درونی» یا «حرف زدن با خویشتن» نیز میگویند، در برخی موارد میتواند با علائم اسکیزوفرنی مرتبط باشد. در اسکیزوفرنی، اگر فرد به صداهای درونیای پاسخ دهد که دیگران قادر به شنیدن آنها نیستند، یا اگر دچار پارانویا (بدگمانی شدید) باشد، صحبت کردن با خود میتواند نگرانکننده تلقی شود. با این حال، صرفِ اینکه فردی با خودش صحبت میکند، به این معنا نیست که او برای دیگران خطرناک است یا خودش در معرض خطر فوری قرار دارد. در ادامه بررسی میکنیم که چگونه میتوان تشخیص داد آیا صحبت کردن با خود جای نگرانی دارد یا خیر.
چرا فرد با خودش حرف میزنه؟
صحبت کردن با خود بخشی از نحوه عملکرد مغز ماست. این مهارتی نیست که آن را از دیگران یاد بگیریم. کودکان خردسال پیش از آنکه شروع به صحبت کردن کنند، از حرکات بدنی (اشارهها) به عنوان نوعی گفتگو با خود استفاده میکنند. نمونههایی از این رفتار در کودکان ناشنوا نیز دیده میشود؛ آنها ممکن است گاهی با خودشان به زبان اشاره صحبت کنند. حتی شواهدی وجود دارد که نشان میدهد نخستیسانان (مانند میمونها و شامپانزهها) که زبان اشاره پایه را آموختهاند، گاهی به صورت خودجوش با خودشان به زبان اشاره صحبت میکنند.
معمولاً تصور میشود که صحبت کردن راهی برای برقراری ارتباط با دیگران است؛ اما ما از کلمات برای پردازش افکار خود نیز استفاده میکنیم. فرد با خودش حرف میزنه تا برنامهریزی کند و آنچه را که میخواهند به شخص دیگری بگوید، پیشاپیش تمرین کند. خودگویی میتواند به تمرین مکالماتی که برایتان در جمع سخت است کمک کندد. همچنین هنگام فهمیدن یک کار دشوار مفید است. میتوانید در هر مرحله با خودتان صحبت کنید.
مطالعات نشان میدهد که میزان خودگویی در طول حل مسئله افزایش مییابد. اگر بچهها در حال انجام یک کار دشوار هستند، با سختتر شدن آن، بیشتر با خودشان صحبت میکنند. در یک مطالعه، خودگویی یک مرحله میانی برای انجام یک کار دشوار بود، قبل از اینکه بچهها کاملاً از آن دست بکشند.
برخی افراد عادت مضر خودگویی را در خود پرورش میدهند که خود را تحقیر میکند. آنها ممکن است به خودشان بگویند که بیارزش هستند، که این امر تفکر بیفایده و عزت نفس پایین را تقویت میکند. رواندرمانی میتواند به فرد کمک کند تا یاد بگیرد آن افکار خودانتقادی را تشخیص دهد و آنها را با تأییدات مثبت جایگزین کند. آموزش خود برای استفاده از خودگویی مثبت (چه درونی و چه با صدای بلند) میتواند انگیزه، تمرکز و عملکرد را افزایش دهد.
چه کسی بیشتر احتمال دارد با خودش صحبت کند؟
برخی افراد اغلب با خودشان صحبت میکنند، در حالی که برخی دیگر به ندرت این کار را میکنند. محققان نظریههای مختلفی در مورد دلیل آن دارند. برخی فکر میکنند اگر افراد رویداد ناراحتکنندهای را پشت سر گذاشته باشند که سعی در درک آن دارند، احتمال بیشتری دارد که با خودشان صحبت کنند. برخی دیگر معتقدند که وقتی افراد زمان بیشتری را تنها میگذرانند، صحبت با خود افزایش مییابد. افرادی که منزویتر هستند، ممکن است از صحبت با خود برای مدیریت دقیقتر تعاملات اجتماعی محدود خود استفاده کنند.
به نظر میرسد دوران کودکی زمینه را برای رفتار صحبت با خود در بزرگسالان فراهم میکند. مقالهای از Frontiers in Psychology نشان میدهد که بزرگسالانی که بدون خواهر و برادر بزرگ شدهاند، در مقایسه با کسانی که در کودکی برادر و خواهر در اطراف خود داشتهاند، بیشتر با خود صحبت میکنند. تکفرزندان ممکن است در تنها بودن و معاشرت با خود راحتتر باشند. علاوه بر این، بزرگسالانی که گفتهاند در کودکی دوست خیالی داشتهاند، در بزرگسالی میزان بیشتری از صحبت با خود دارند. شاید این به توانایی آنها در تفکر خلاقانه و تخیل مربوط باشد.
صحبت با خود همچنین با اختلالات سلامت روان، مانند اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) مرتبط بوده است. افراد مبتلا به OCD سعی میکنند افکار خود را بیشتر کنترل کنند، که میتواند منجر به صحبت با خود بیشتر شود.
خودگویی در اسکیزوفرنی
اسکیزوفرنی یکی دیگر از بیماریهای روانی است که میتواند رفتار خودگویی را افزایش دهد. صحبت کردن با خود در اسکیزوفرنی ممکن است با علائمی مانند تفکر آشفته و سردرگمی مرتبط باشد.
افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است توهمات شنوایی داشته باشند. آنها ممکن است صداهایی را در سر خود بشنوند و سپس آنچه را که صداها میگویند با صدای بلند بازگو کنند. در واقع، شنیدن صداها یکی از رایجترین توهماتی است که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ایجاد میکنند.
این صداها میتوانند از خوشایند تا آزاردهنده یا توهینآمیز متغیر باشند. آنها ممکن است به طور منفعلانه در مورد آنچه اتفاق میافتد بحث کنند یا مستقیماً به فرد بگویند چه کاری انجام دهد. وقتی فرد مبتلا به اسکیزوفرنی صداها را میشنود، مغز او فکر میکند که صداها واقعی هستند. در نتیجه، ممکن است بدون اینکه متوجه شود که با خودش صحبت میکند، با صدای بلند به این صداها پاسخ دهد. صحبت کردن با صداهای درونی ممکن است باعث نگرانی شود. این میتواند به این معنی باشد که علائم اسکیزوفرنی فرد به خوبی کنترل نشده است.
هذیان ها، یعنی باورهای نادرست. فرد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است برای صداهایی که می شنود، توضیحی پیدا کند که با واقعیت جور درنمی آید. مثلا اگر صداها کارهایی را که انجام می دهد توصیف کنند، ممکن است احساس کند کسی او را زیر نظر دارد یا تعقیبش می کند. این تجربه می تواند او را بدگمان، مضطرب یا عصبانی کند و استرسش را بالا ببرد. استرس یکی از عوامل رایجی است که می تواند دوره های بیماری و نشانه های روان پریشی را شدیدتر کند. دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند و باور کردن چیزهایی که واقعیت ندارند، از جمله این نشانه ها هستند.
چطور فردی که با خودش حرف میزنه واکنش نشان دهیم؟
اگر یکی از عزیزانتان اسکیزوفرنی دارد، دیدن اینکه با خودش حرف می زند ممکن است شما را نگران کند، به ویژه اگر قبلا این کار را نمی کرده است. بهتر است عجولانه نتیجه گیری نکنید. حرف زدن با خود لزوما ضرری ندارد.
با پزشک یا متخصص سلامت مشورت کنید اگر در شیراز هستید میتوانید با متخصصین روانپزشکی انستیتو سلامت مغز دانا در ارتباط باشید: برای رزرو نوبت از طریق لینک دکمه زیر اقدام کنید:
اگر شنیدن صداهایی که دیگران نمیشنوند یا تغییر در رفتار و فعالیتهای روزمره باعث نگرانی شما یا خانوادهتان شده است، ارزیابی روانپزشکی میتواند به روشن شدن علت و انتخاب مسیر درمان کمک کند. انستیتو سلامت مغز دانا در شیراز خدمات ویزیت روانپزشکی، رواندرمانی و پیگیری درمان را ارائه میدهد. آزمونهای تخصصی حافظه و توجه و توانبخشی شناختی رایانهای نیز از خدمات تکمیلی این مرکز هستند که بر اساس نیاز فرد و پس از ارزیابی متخصص بررسی میشوند. برای اطلاع از خدمات متناسب با اسکیزوفرنی و هماهنگی نوبت ارزیابی، میتوانید با پذیرش دانا به شماره ۰۷۱۹۱۰۰۹۱۸۸ تماس بگیرید.
هر تغییر محسوسی در رفتار یا عملکرد روزمره فرد ممکن است نشانه مشکلی باشد و بهتر است آن را با پزشک یا متخصص سلامت در میان بگذارید. تغییرات شدید رفتاری ممکن است نشانه روان پریشی باشند. روان پریشی وضعیتی جدی است که باعث می شود ارتباط فرد با واقعیت مختل شود. ممکن است سخت باشد او را قانع کنید که مشکلی پیش آمده و به کمک پزشکی نیاز دارد.
گاهی برای کنترل بهتر نشانه های اسکیزوفرنی لازم است درمان تغییر کند. ممکن است فرد داروهایش را مصرف نکرده باشد یا برنامه درمانی فعلی اش اثر کافی نداشته باشد. متخصص سلامت روان می تواند گزینه های درمانی را دوباره بررسی کند و حمایت بیشتری در اختیار فرد بگذارد.
داروهای ضد روان پریشی معمولا برای اثرگذاری به زمان نیاز دارند. ممکن است ابتدا اضطراب یا پرخاشگری را کمتر کنند، اما کم شدن یا برطرف شدن توهم ها ممکن است چند هفته طول بکشد.
اگر به نظر می رسد فرد پریشان یا سردرگم است، برای گرفتن راهنمایی پزشکی با پزشک یا تیم درمانش تماس بگیرید. اگر احتمال می دهید به خودش آسیب بزند، با شماره اورژانس تماس بگیرید. به نیروهای امدادی بگویید که فرد اسکیزوفرنی دارد تا بهتر بتوانند وضعیت را درک کنند.
انستیتو سلامت مغز دانا با فناوری های پیشرفته و روانپزشکان و روانشناسان متبحر برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در شیراز خدماتی نوین ارائه میکند.